NGĂN NGỪA HÀNH VI LỢI DỤNG INTERNET, MẠNG XÃ HỘI ĐỂ XUYÊN TẠC QUYỀN CON NGƯỜI

          Sự ra đời của internet, tiếp đó là mạng xã hội (MXH) về mặt khoa học, công nghệ (KHCN) mở ra một thờibđại mới cho nhân loại. Nhờ internet, MXH mà con người nhận được thông tin không bị hạn chế bởi vị thế xã hội. Dựa trên internet, MXH, ngày nay với máy tính ( computer ), điện thoại thông minh (smartphone ) con người có thể tra cứu và trao đổi thông tin ở bất cứ đâu về mọi chủ đề.

         Nhiều người cho rằng internet, MXH đã tạo ra một thế giới thứ hai – thế giới mạng – thế giới ảo. Các nhà khoa học thì cho rằng với internet, MXH nhân loại có thêm một hệ sinh thái mới – hệ sinh thái số. Đó là một hệ thống thông tin trên tất cả các lĩnh vực được lưu giữ có thể dễ dàng tìm kiếm ( trên  Wikipedia ) và nhiều công cụ tìm kiếm, trao đổi thư từ ( trên Google, Yahoo) và tương tác trực tuyến trên Facebook.

       Thế nhưng trong hệ sinh thái số, thế giới ảo lại đặt ra nhiều thách thức đối với nhân loại, nhất là việc đánh giá tính chân thực của thông tin từ những việc đơn giản như mua hàng trên mạng cho đến những vấn đè liên quan đến an ninh mangjquoocs gia, trật tự xã hội, quyền riêng tư cá nhân… Khác với thế giới thực, những thông tin mà người ta có được trên thế giới ảo khó kiểm chứng. Điều này, dẫn đến kẻ xấu có thể lợi dụng internet, MXH vì những mục tiêu không tốt, như: Đưa thông tin giật gân, câu view, câu like; đưa thông tin về đời tư do hẹp hòi, ích kỷ, định kiến cá nhân… Thông tin sai sự thật không những ảnh hưởng đến xã hội,   mà thậm chí có người tìm đến cái chết thương tâm…

         Ở Việt Nam, trên lĩnh vự chính trị, những phần tử cơ hội đã lợi dụng internet, MXH để nhằm vào việc chống phá, hòng lật đổ chính quyền nhân dân, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ( XHCN ) như: Xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; xuyên tạc lịch sử cách mạng Việt Nam; bội nhọ chính quyền các cấp… kêu gọi người dân biểu tình, gây rối…

             Các thế lực thiếu thiện cảm với Việt Nam ở nước ngoài cũng sớm lợi dụng internet, MXH để đua thông tin can thiệp, chống phá chế độ xã hội, Nhà nước Việt Nam. Điển hình hàng năm Hoa kỳ công bố hai bản Phúc trình thường niên về tình hình nhân quyền và tình hình tôn giáo trên thế giới đăng trên trang web của bộ Ngoại giao và sứ quán Hoa kỳ, sau đó được các cơ quan báo chí, hãng thông tấn phương Tây, như: BBC, RFA,VOA,RFI đưa lại. Trong các bản “Phúc trình” nói trên, Hoa KỲ thường xuyên xuyên tạc chính sách, pháp luật Việt Nam, đặc biệt là xuyên tạc quyền tự do ngôn luận, báo chí, lợi dụng internet, MXH để phát tán các thông tin xấu độc chống phá chế độ xã hội và Nhà nước Việt Nam.

     Trên lĩnh vực quyền con người (QCN), sự ra đời của thế giới ảo, hệ sinh thái số dựa trên internet, MXH là cơ sở KHCN quan trọng hàng đầu trong nâng cao khả năng bảo đảm của nhà nước, sự hưởng thụ các quyền và tự do của người dân trên tất cả các lĩnh vực, nhất là trong lĩnh vực báo chí và tiếp cận thông tin. Chính sách, pháp luật nhất quán của Đảng và Nhà nước  Việt Nam là tăng cường phát triển KHCN và hội nhập quốc tế, trong đó có kết nối internet, đồng thời tôn trọng và bảo đảm QCN trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có tự do ngôn luận, báo chí, tiếp cận thông tin.

        Hiến pháp 2013 dành cả chương II quy định về “QCN, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân”. Thể chế háo Hiến pháp 2013, Quốc hội Việt Nam đã chỉnh sửa và xây dựng nhiều văn bản luật nhằm bảo đảm những quyền trên. Luật tiếp cận thông tin năm 2016 quy định nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin: “ Mọi công dân đều bình đẳng, không bị phân biệt đối xử trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin; thông tin được cung cấp phải chính xác, đầy đủ; việc cung cấp thông tin phải kịp thời, minh bạch, thuận lợi cho công dân; đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật…”. Theo quy định của Luật tiếp cận thông tin thì quyền tiếp cận thông tin là một quyền có thể bị hạn chế hoặc là quyền có điều kiện. Các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm: “ Cố ý cung cấp thông tin sai lệch , không đầy đủ, trì hoãn việc cung cấp  thông tin; hủy hoại thông tin; làm giả thông tin… Cung cấp hoặc sử dụng thông tin nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín gây kỳ thị về giới, gây thiệt hại về tài sản của cá nhân, cơ quan, tổ chức…”( Điều 11). Như vậy có thể nói, khuôn khổ chính sách, pháp luật của Việt Nam về bảo đảm QCN trong bối cảnh internet, MXH là đầy đủ, đồng thời những quy định của Pháp luật Việt Nam hoàn toàn tương thích với luật quốc tế về QCN.

        Trên thực tế, việc bảo đảm QCN trong lĩnh vực tự do ngôn luận, báo chí, tiếp cận thông tin được Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện khá sớm. Việt Nam hòa mạng internet toàn cầu từ ngày 1-12-1997. Theo tổ chức nghiên cứu về MXH quốc tế - Next Web, hiện nay Việt Nam nằm trong “ Top 10 quốc gia có nhiều người dùng Facebook nhất thế giới” với 64 triệu người, chiếm 3% tổng số tài khoản Facebook toàn cầu. Người dân có thể đăng lên mạng và tải các video/clip hoàn toàn không bị cấm đoán nếu không vi phạm pháp luật. Ngoài các đài phát thanh, truyền hình quốc gia và các tỉnh, thành phố hiện nay Việ Nam có tới 74 báo và tạp chí điện tử; 336 MXH; 174 trang thông tin điện tử được cấp phép hoạt động. Gíá dịch vụ internet ở Việt Nam vào loại rẻ nhất khu vực. Người nước ngoài và người dân Việt Nam có thể tiếp cận tin tức của các cơ quan thong tấn, báo chí trên thế giới, như: AFP, AP, BBC… mà không có bất kỳ hạn chế nào.

        Như vậy, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà Nước Việt Nam đối với bảo đảm QCN, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong điều kiện internet, MXH là đầy đủ, thuận lợi. Tuy nhiên, khi sử dụng internet, MXH cần nhận thức đúng về QCN, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Đó là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật; thực hiện đúng những hạn chế quyền, nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Điều này, không chỉ là trách nhiệm về chính trị, pháp lý mà còn thuộc về đạo đức, lối ssoongs của mỗi người và cũng là quy định của nhiều quốc gia trên thế giới.

                                                           Thế Bằng